R:V rondetafel "Vergeet die subsidies, denk vrij!"
Het tijdschrift voor kunstkritiek Rekto:verso organiseerde in de aanloop naar zijn augustusnummer een rondetafel over commercialisering in de podiumkunsten onder de noemer “Vergeet die subsidies, denk vrij! De noodzaak voor commerciële uitwegen voor de podiumkunsten”. Rond de tafel o.a. Ann Olaerts (directeur Vlaams Theater Instituut), Patrick Allegaert (voorzitter Beoordelingscommissie Theater) en Vooruitdirecteur Stefaan De Ruyck. Wouter Hillaert tekende hun opinies op. Hieronder enkele citaten, het volledige artikel lees je op de Rekto:verso-website, Knack publiceert deze week een korte versie (zie Knack-site).
foto (Theaterzaal Vooruit) door Stephan Desmet
Vergeet die subsidies, denk vrij! De noodzaak voor commerciële uitwegen voor de podiumkunsten
Hoe meer taboes er op scène sneuvelen, hoe minder er soms in de coulissen benoemd worden. Een van de hardnekkigste taboewoorden in de Vlaamse podiumkunsten is zeker ‘commercialisering’. Subsidies zijn heilig, en wee diegene die iets anders durft te opperen. Na onze rondetafel met vijf tenoren en experts over de noodzaak van ‘vrij denken’ weten we beter. (...) ‘Het is tijd om de matras op te schudden.’
Intro: de toestand kritiek
Stefaan De Ruyck: (...) Je krijgt (...) een verschuiving. Gesubsidieerde instellingen moeten met hun soms wat moeilijkere voorstellingen harder concurreren met de commerciële sector, die van nature mikt op een brede markt. Daardoor dreigt de gesubsidieerde sector wat gemarginaliseerd te raken. Een aantal groepen komt bijna niet meer aan de bak. Ze zitten met een belachelijk laag aantal voorstellingen van een productie die wel goed ontvangen kan zijn, maar dus geen speelkansen meer krijgt. (...)
Hoe is de situatie van de gesubsidieerde podiumkunsten? De afgelopen tien-twintig jaar is het aantal gesubsidieerde organisaties exponentieel gegroeid. Ook het cultuurbudget is enorm gestegen, maar de sector vindt het nog steeds te laag. En veel groei valt niet meer te verwachten. Vlaanderen doet het economisch goed en heeft haast geen schulden meer. Maar dat zal niet blijven duren, want de federale staat is failliet. In de toekomst zullen weer meer lasten naar de gewesten en gemeenschappen gaan, en daar zullen geen nieuwe budgetten tegenover staan. Ik hoop uiteraard ook dat het bestaande subsidiesysteem blijft bestaan, maar waarschijnlijk zal het intern onder druk komen te staan: al die gesubsidieerde gezelschappen proberen natuurlijk om op hun huidige niveau te blijven. In praktijk leidt dat tot een groeiend en verontrustend conservatisme. Vooral voor de nieuwste generaties is het bijzonder moeilijk om voet aan de grond te krijgen.
Als je dat hele plaatje bekijkt, vind ik dat geen gunstige situatie. Eén oplossing is nadenken over ondernemerschap en onze verhouding tot de markt. Dat is een kans. Ze houdt gevaren in, maar we mogen er niet a priori wantrouwig of negatief tegenover staan.
Piet Menu (ex-programmator van de Brakke Grond en huidig artistiek leider van het Huis Van Bourgondië in Maastricht): Inderdaad. Als het landschap wijzigt, moeten ook de gezelschappen hun strategie wijzigen. Dat gebeurt nu nog te weinig. Ook de overheid kan daar een rol in spelen. Zo heeft de Nederlandse cultuurminister Plasterk pas tegen de sector gezegd: “We gaan tien miljoen euro besparen, maar wel vijftien miljoen euro investeren in cultureel ondernemerschap. Als je dus geld binnenhaalt op alternatieve wijze – door meer publieksinkomsten, via sponsoring van bedrijven of particulieren, door een aanpassing van je kerntaken – legt de staat daar een even hoog bedrag naast.
(...)
De Ruyck: Als je differentieert en andere vormen van financiering opzoekt, en je zo banden aangaat met andere partners in de maatschappij, zal ook automatisch je draagvlak vergroten en de discussie over je bestaansrecht veel minder scherp gevoerd worden. Die analyse vind ik nog niet altijd even sterk beargumenteerd, maar er zit wel een interessante gedachte onder: gooi als organisatie meer tentakels uit om je te verbinden met een bredere maatschappelijke context en vergroot zo je eigen stabiliteit. Dat is eigenlijk de participatiegedachte.
Voor het volledige artikel in Rekto:Verso, klik door naar Rekto:verso-website.
